
“İçsel Manzaralar” ∏ Hans Wilschut
Eye Filmmuseum, Nuri Bilge Ceylan’ın fotoğraflarını ve filmlerini merceğe alan “İçsel Manzaralar” adlı Hollanda’daki ilk sergisini 17 Ocak–1 Haziran 2025 tarihleri arasında ziyaretçileriyle buluşturuyor. Sergi, Ceylan’ın filmleri ile Sinemaskop formatındaki fotoğraflarını bir araya getiriyor. Yıllar boyunca hem fotoğraf hem de sinemanın önde gelen sanatçılarından biri olan Nuri Bilge Ceylan için bu sergi, sanat hayatına dair geniş perspektiften bir bakış sunuyor. Biz de serginin direktörü ve Eye Filmmuseum Küratörü Jaap Guldemond ile bu vesileyle bir söyleşi gerçekleştirdik. Tüm sorularımıza içtenlikle cevap verdiği için kendisine çok teşekkür ederiz.
Sergi Direktörü ve Eye Filmmuseum Küratörü Jaap Guldemond ile Söyleşi:
Nuri Bilge Ceylan’ın fotoğraflarından ve filmlerinden oluşan bu özel sergiyi açmak konusunda size ilham veren şey neydi? Tüm bu süreç nasıl gelişti?
Sergi fikri, bir süredir aklımda dolaşıyordu. Bunun sebebi, Nuri Bilge Ceylan’ın sinematografik eserlerinin olağanüstü sanatsal kalitesine rağmen, Hollanda’da yalnızca küçük bir grup insan tarafından bilinmesiydi. Bunun yanı sıra, onun filmlerini sadece sinemalarımızdan birinde göstermek yerine, eserlerini sergi alanımızda sunmak için geçerli bir sebep olmalıydı. Yakın zamanda Nuri Bilge Ceylan’ın fotoğrafçılık alanındaki çalışmalarını keşfettim ve fotoğrafın onun sanatsal üretiminde ne denli önemli bir yer tuttuğunu fark ettim.

Ağrı’da Gençler (2005)
Özellikle Sinemaskop Türkiye adlı fotoğraf serisi, onun filmlerini bu seriden titizlikle seçilmiş fotoğraflarla ‘eşleştirebileceğim’ bir sergi oluşturma fikrini tetikledi. Yapım süreçleri çok farklı olsa da, Ceylan’ın fotoğrafları ve filmleri birçok ortak özelliği paylaşıyor. Bu ortak noktalar, bir sergi bağlamında bir araya getirildiğinde izleyici için daha belirgin hale geliyor.

İki Kız Kardeş (Doğubeyazıt, 2004)
Sergide hem fotoğraf hem de film olarak Anadolu’nun birçok bölgesinde kaydedilmiş Nuri Bilge Ceylan perspektifinden imajlar görüyoruz. Bu serginin genel olarak sizin ve dünyanın birçok noktasından gelen ziyaretçileriniz için nasıl bir anlamı var?
Benim için bu sergi, Ceylan’ın eserlerinin önemini anlatmanın ve izleyiciye bunu göstermenin bir aracı. Üstelik yalnızca onun olağanüstü sanatsal yetkinliğini değil, aynı zamanda ele aldığı son derece ilginç ve güncel sosyopolitik temaları da vurgulamak istiyorum. Kent ve kırsal arasındaki tezat, sekülerizm ve din, akademik eğitim ile pratik eğitim, zengin ve fakir, erkek ve kadın, bireycilik ve kolektivizm gibi temalar, Ceylan’ın çalışmalarında çağdaş Türkiye tarihine sıkı sıkıya bağlı olsa da, aynı zamanda evrensel nitelikler taşıyor ve dünyanın dört bir yanındaki insanlarda yankı uyandırıyor.
Sergi Mayıs 2025 tarihine kadar açık, henüz ziyaret etmemiş ve etmeyi planlayan insanlara bir tavsiyeniz var mı?
Bu sergiyi kaçırmayın ve Ceylan’ın eserlerinin sakin ritmine uyum sağlayabilmek için kendinize zaman tanıyın. Onun çalışmaları, bilinçli olarak izleyiciyi sükunete erdirmeye ve kendi düşüncelerine dalması için bir alan açmayı amaçlıyor.

Uzak (Nuri Bilge Ceylan, 2002)
Eye Filmmuseum’da ilerleyen zamanlarda ziyaretçileri neler bekliyor?
Serginin yedi gün boyunca açık olmasının yanı sıra, sinemamızda her gün Nuri Bilge Ceylan’ın uzun metrajlı filmlerinin gösterimleri de yapılacak. Bununla birlikte, önümüzdeki aylarda Ceylan’ın eserleri etrafında şekillenen bazı ilgi çekici söyleşiler ve özel gösterimler de düzenleyeceğiz.
Bu arada, yaklaşan iki sergi için hazırlıklarımızı sürdürüyoruz. Bir sonraki sergi, Oscar adayı ABD’li sanatçı ve yönetmen Garrett Bradley’nin eserlerini içerecek ve 14 Haziran’da başlayacak. Ardından, 28 Eylül’den itibaren Britanyalı ikon Tilda Swinton’ın küratörlüğünü üstlendiği özel bir sergiyi sunacağız.
Tüm cevaplarınız için teşekkür ederiz.
Bu röportajın gerçekleşmesine olanak sağladığı için sevgili Rachel Voorbij’e teşekkür ederiz.
Röportaj: Enes Serenli

Yorum bırakın